Een nieuwe kijk op oude landschapselementen

Een houtkant is een lijnvormig landschapselement dat bestaat uit bomen en/of struiken en hoge kruiden. Sommige houtkanten zijn aangeplant, andere zijn spontaan ontstaan en weer andere zijn een overblijfsel van wat ooit bos was.

Landschapselementen hebben vaak een historische achtergrond: de invloed van de mens in het verleden op het landschap is er dan in terug te vinden. Het aanplanten en onderhouden van een houtkant is vaak een menselijke activiteit.

Bij een normaal onderhoud wordt een houtkant op regelmatige tijdstippen afgezet (gekapt tot bij de grond). Dit wordt hakhoutbeheer genoemd. Uit de afgekapte stronken groeiden nieuwe twijgen, die uitgroeiden tot grote takken...die weer opnieuw geoogst werden. Dit cyclisch proces van kappen en hergroei wordt hakhout genoemd. Eigenlijk is hakhout een vorm van snoeien.

Dit beheer is de laatste 50 jaar in onbruik geraakt doordat de mens geen hout meer ging oogsten uit de houtkanten om te gebruiken als brandhout of geriefhout. Hierdoor hebben veel houtkanten de dag van vandaag eerder het uitzicht van lijnvormige bosjes. En dat is jammer, want veel planten- en diersoorten hebben net die houtkanten nodig om te overleven.

Houtkanten zijn een belangrijk element in het landschap. Ze kunnen hun rol maar optimaal waarmaken bij een regelmatig onderhoud.

Samen met hagen, heggen, houtwallen, bomenrijen en kleine bosjes vormen houtkanten een fijnmazig netwerk. Deze elementen worden kleine landschapselementen genoemd.

Voor dieren en planten zijn dit soms de enige ‘wegen’ om zich veilig door een cultuurlandschap te verplaatsen. 

Op dit moment werkt Regionaal Landschap Lage Kempen samen met verschillende gemeentebesturen om het hakhoutbeheer van houtkanten te herintroduceren. Meer info over projecten in jouw buurt vind je hier.

Meer informatie over hakhoutbeheer vind je hier.

Werken aan houtkanten: advies en samenaankoop

Ben je zelf geïnteresseerd in het aanleggen van een houtkant op je eigendom of heb je een houtkant waarin achterstallig beheer moet gebeuren?

In de winter van 2023-2024 organiseren Regionaal Landschap Lage Kempen en Boerennatuur Vlaanderen hiervoor een samenaankoop.

Voor advies op maat kan je onderstaande organisatoren contacteren:

 Algemene coördinatie & advies aan particulieren

Fedriek De Paep

fedriek.depaep(at)rllk.be

Advies aan landbouwers 

Fientje Verbruggen

fientje.verbruggen(at)boerennatuur.be        

                    

Dit project komt tot stand met financiële steun van het Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling (PDPO), in samenwerking met Boerennatuur en Regionaal Landschap Lage Kempen.